Aktualności

Święto Kosmy i Damiana

5 września 2017

Na zakończenie sezonu turystycznego Muzeum Ziemi Bieckiej zaprasza na Święto Kosmy i Damiana – wydarzenie popularyzujące postaci świętych związanych z aptekarstwem. Termin wydarzenia to ostatnia sobota września . Miejsce – urokliwa sceneria miasta i muzeum.

Kosma i Damian patroni farmaceutów. Wśród świętych leczących największą estymą cieszyli się od wieków bracia Kosma i Damian. To patroni lekarzy – szczególnie chirurgów – aptekarzy i cyrulików, opiekunowie i orędownicy szpitali i chorych. Święci bracia, urodzeni w mieście Aegae, pomagali ludziom i zwierzętom, nie chcąc w zamian zapłaty,
dlatego zwano ich anargyroi – od greckich słów an (bez) i argyreos (srebrny). Anargyroi to ludzie bezinteresowni, „obywający się bez srebrników”. Ikonografia obu postaci prezentuje się niezwykle interesująco. W sztuce wschodniej Kosma i Damian mieli zazwyczaj te same atrybuty: szpachelkę do nakładania maści i drewniane skrzyneczki na zioła. Dodatkowo mogli czasami trzymać pergaminowy zwój. W ujęciach zachodnich pojawia się znacznie więcej atrybutów, a sam strój staje się elementem wyróżniającym braci. Kosma, uchodzący za mądrzejszego, bywał przedstawiany w długiej todze, w pelerynie i w nakryciu głowy uczonego. Damiana ukazywano w krótkim, skromnym płaszczu i filcowym kapeluszu, czyli w stroju wędrownego chirurga. Jako chirurg, czyli lekarz niższej kategorii, stykający się z krwią, ropą i innymi ludzkimi wydzielinami, otrzymywał Damian jako atrybuty wymiennie: sakwę na chirurgiczne narzędzia, skrzynkę na suszone zioła, puszkę na balsam lub grzebień i nożyczki. Głównym atrybutem Kosmy była matula – szklane naczynie przeznaczone do badania moczu.

Fenomen popularności świętych Kosmy i Damiana nie przestaje zadziwiać jeszcze dzisiaj. Reprezentowany przez nich patronat spotkał się z wielkim odzewem zarówno w chrześcijaństwie
zachodnim , jak i wschodnim. Przypisywane im cudowne uleczenia wzruszały, ale też utwierdzały w przekonaniu o potężnej mocy, którą mieli dysponować – zarówno w stosunku do ludzi, jak i do zwierząt.