Wystawy

Konstytucja 3 Maja

plakat-poprawkabis

25 kwietnia 2017 r. w muzeum Kromerówka miało miejsce otwarcie wystawy „Konstytucja 3 Maja”, opracowanej przez Muzeum Ziemiaństwa w Dobrzycy we współpracy z Wojciechem Kochlewskim, znanym i cenionym warszawskim bibliofilem i kolekcjonerem. Następnie zebrani goście udali się do Domu z basztą, aby wysłuchać prelekcji na temat pierwodruków Ustawy rządowej – Konstytucji 3 Maja. Wykładowi Wojciecha Kochlewskiego towarzyszyła ekspozycja pochodzących z jego zbiorów pierwodruków Konstytucji 3 Maja, ponadto oryginalnego druku konfederacji targowickiej, wydawnictw i książek o treści patriotycznej – m.in. pierwsze wydanie Pana Tadeusza oraz egzemplarz Pójdę ja, pójdę. Dzieciom polskim Jadwigi z Łobzowa. Były to utwory, które budowały naszą narodową tożsamość, pozwalały przetrwać w niewoli i nie zagubić ducha polskości. Uczyły one miłości do ojczyzny i  wychowywały się na nich pokolenia Polaków.  Eksponowana była również szabla z epoki, tzw. kościuszkówka, z wygrawerowaną inskrypcją „Wiwat Konstytucja 3 Maja” i „Vivat Wolność”.

Wojciech Kochlewski w swoim wystąpieniu ubolewał nad nikłym zainteresowaniem, jakim w naszym kraju cieszą się tak ważne narodowe relikwie, jakimi są pierwodruki Konstytucji 3 Maja. „Są sprawy, wydarzenia, o których powinniśmy pamiętać i doceniać je przez cały czas a nie tylko czcić je raz do roku w ich rocznicę. Moim zdaniem należy do nich  pamięć o Sejmie Wielkim i jego głównym dziele – zbiorze podstawowych ustaw zwanym KONSTYTUCJĄ 3 MAJA. A dotychczas tym imieniem nazywamy ulice, place, zakłady pracy lecz  samym dokumentem USTAWY RZĄDOWEJ uchwalonym 3. maja, podpisanym oraz oblatowanym 5. maja interesujemy się szczątkowo. Niewiele obchodzi nas ten dokument.”

Uczestnicy spotkania, po prelekcji Wojciecha Kochlewskiego, bogatsi o tę niezwykłą i niszową wiedzę, z pietyzmem oglądali pamiątki Konstytucji 3 Maja, mając już świadomość z jak cennymi zabytkami naszej historii i kultury mają możliwość się zetknąć. Następnie Szanowny Prelegent odpowiadał na pytania oraz uzupełniał swój wykład o kolejne historyczne ciekawostki. A dla uczestników dzisiejszego spotkania, ku przypomnieniu, ten fragment koncertu Jankiela z XII księgi Pana Tadeusza, o którym wspomniał pan Kochlewski:

„Buchnął dźwięk, jakby cała janczarska kapela

Ozwała się z dzwonkami, z żelami, z bębenki

Brzmi Polonez Trzeciego Maja! Skoczne dźwięki

Radością oddychają, radością słuch poją,

Dziewki chcą tańczyć, chłopcy w miejscu nie dostoją

Lecz starców myśli z dźwiękiem w przeszłość się uniosły,

W owe lata szczęśliwe, gdy senat i posły

Po dniu Trzeciego Maja, w ratuszowej sali

Zgodzonego z narodem króla fetowali;

Gdy przy tańcu śpiewano: „Wiwat Król kochany!

Wiwat Sejm, wiwat Naród, wiwat wszystkie Stany!”

Mistrz coraz takty nagli i tony natęża,

A wtem puścił fałszywy akord jak syk węża,

Jak zgrzyt żelaza po szkle przejął wszystkich dreszczem

I wesołość pomięszał przeczuciem złowieszczem.

Zasmuceni, strwożeni, słuchacze zwątpili,

Czy instrument niestrojny? czy się muzyk myli?

Nie zmylił się mistrz taki! on umyślnie trąca

Wciąż tę zdradziecką strunę, melodyję zmąca,

Coraz głośniej targając akord rozdąsany,

Przeciwko zgodzie tonów skonfederowany;

Aż Klucznik pojął mistrza, zakrył ręką lica

I krzyknął: „Znam! znam głos ten! to jest Targowica!”

I wnet pękła ze świstem struna złowróżąca;”

 

Oba dokumenty mogliśmy dziś obejrzeć w muzeum na własne oczy!